Chính Sách, Pháp Luật Về An Toàn Thực Phẩm: Xử Lý Vi Phạm Từ Gốc
Theo Phó tổng thư ký Quốc hội Nguyễn Hữu Toàn, tình trạng vi phạm về quy định an toàn thực phẩm khá phổ biến, vẫn diễn ra hằng ngày trong tất cả các khâu từ quá trình sản xuất, nuôi trồng, bảo quản, chế biến, lưu thông trước khi đến tay người tiêu dùng. Tình hình ngộ độc thực phẩm, ngộ độc rượu xảy ra nhiều vụ nghiêm trọng, các bệnh truyền nhiễm, ung thư do sử dụng thực phẩm không an toàn, diễn biến phức tạp gia tăng, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, niềm tin của ngư ời dân, gây ảnh hưởng đến sự phát triển của giống nòi và sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Tuy nhiên, việc kiểm tra, xử lý vi phạm chưa nghiêm, chưa đủ sức răn đe, trong tổng số gần 680.000 vi phạm mới chỉ có 20,1% cơ sở bị xử lý, trong đó phạt tiền trung bình chỉ ở mức 200.000 đồng một vụ. Có thể nói thực phẩm không an toàn đã trở thành mối lo lắng, bức xúc của người dân nhưng chưa có biện pháp căn cơ, hữu hiệu để giải quyết.
Lo lắng về tình trạng mất an toàn vệ sinh thực phẩm len lỏi cả vào trong trường học, đại biểu Đặng Thị Phương Thảo (Nam Định) cho biết: Cả nước hiện đang có khoảng 30.000 trường từ cấp tiểu học đến trung học phổ thông. Vấn đề không chỉ nằm ở bữa ăn hằng ngày, mà còn tiềm ẩn hằng giờ ngay trước cổng trường nơi các em đang theo học. Một gói ô mai bán với giá chỉ 500 đồng, một gói thịt hổ giá chỉ vài nghìn đồng, các loại thực phẩm này không chỉ r̒ 7; tiền, có loại cách thức đóng gói bao bì rất bắt mắt và tiện dụng, có loại được tẩm ướp hóa chất có gia vị hợp với khẩu vị của trẻ em lại bày bán một cách công khai nên các em có thể mua được chúng rất dễ dàng.
"Tôi mong rằng, chúng ta hãy để cho các em có được sức khỏe tốt nhất nhằm phát triển toàn diện và có cơ hội phục vụ đất nước. Muốn vậy, hãy bảo vệ nguồn dinh dưỡng mà các em xứng đáng được hưởng, hãy xử lý kiên quyết và dứt khoát với nạn thực phẩm bẩn đang rình rập đó", đại biểu Đặng Thị Phương Thảo kiến nghị.
Theo đại biểu Phạm Trọng Nhân (Bình Dương), hàng loạt các vụ phát hiện bắt giữ thực phẩm quá hạn, không nguồn gốc như thịt, nội tạng động vật hôi thối nhập về từ biên giới Trung Quốc. Gần đây nhất vào ngày 21-5, lực lượng chức năng Quảng Ninh đã phát hiện và bắt giữ 45 tấn tóp mỡ động vật bốc mùi có cả giòi bên trong đang trên đường đi tiêu thụ. Trước đó là hàng loạt các thông tin về chế biến măng chua bằng các chất tẩy trắng, chất nhuộm vàng công nghiệp, dùng thuốc trừ cỏ để bảo quản và thúc ép chuối chín, làm giá đỗ bằng hóa chất không rõ nguồn gốc. Dùng hóa chất để chế biến bì lợn hay xử lý để chế biến thịt bò, thịt lợn hôi thối thành khô bò, ruốc thịt và vô số những vụ việc khác.
Trước tình trạng vi phạm an toàn vệ sinh thực phẩm tràn lan như hiện nay thì mỗi người cần trở thành một người tiêu dùng thông thái, nhưng làm sao để các "nhà thông thái" yên tâm lựa chọn sản phẩm thì vấn đề trước hết là khâu sản xuất an toàn, phải tạo bước chuyển biến căn bản về vệ sinh an toàn thực phẩm ngay từ gốc thì mới hiệu quả.
Đó là kiến nghị của đại biểu Nguyễn Hoàng Mai (Tiền Giang) về việc thực hiện chính sách, pháp luật về an toàn thực phẩm. Ngoài ra, theo đại biểu này, phải kiểm soát chặt chất xả thải từ các cơ sở sản xuất, đặc biệt từ các khu sản xuất tập trung, khu công nghiệp vì nhiều thực phẩm nhiễm bẩn do nguồn nước cung cấp cho vật nuôi cây trồng không được xử lý an toàn. Cần phải loại bỏ hiện tượng mỗi gia đình có 2 luống rau, 2 chuồng lợn, 2 chuồng gà phân biệt để dùng c ho gia đình hay để bán.
Đại biểu Nguyễn Mạnh Cường (Quảng Bình) tán thành với ý kiến của đại biểu Nguyễn Hoàng Mai (Tiền Giang), đề nghị các bộ, ngành, địa phương cần có đường dây nóng, có cơ chế phù hợp, thuận tiện để tiếp nhận, xử lý nghiêm, kịp thời phản ánh của nhân dân, của báo chí về vi phạm an toàn thực phẩm. Có hình thức tôn vinh, khen thưởng đối với tổ chức, cá nhân phát hiện, cung cấp thông tin về sản xuất, kinh doanh thực phẩm không an toàn.
Đại biểu Dương Minh Ánh (Hà Nội) đề nghị tăng chế tài xử phạt với các đơn vị, cá nhân vi phạm quy định về chất lượng. Ngoài ra, điều quan trọng là hoạt động này phải quản lý nghiêm ngặt và được duy trì trong một thời gian dài chứ không phải chỉ là phong trào. Đề nghị Quốc hội sửa Luật an toàn thực phẩm, nâng mức xử phạt và truy tố hình sự đối với đối tượng kinh doanh rượu gây hậu quả nghiêm trọng.
Đại biểu Tôn Ngọc Hạnh (Bình Phước) thì kiến nghị có thể tập trung loại hình kinh doanh thực phẩm ở một số khu vực phù hợp để kinh doanh dưới dạng văn hóa ẩm thực và quảng bá du lịch kết hợp ẩm thực. Đồng thời phải điều chỉnh, sửa đổi một số quy định chưa phù hợp với loại hình kinh doanh này, phát huy tốt hơn nữa vai trò của Ủy ban nhân dân cấp xã trong quản lý về an toàn thực phẩm đối với loại hình cơ sở kinh doanh nhỏ lẻ, thức ăn đường phố.
Theo đại biểu Bế Minh Đức (Cao Bằng), cần quan tâm hơn nữa đến việc nghiên cứu ứng dụng khoa học, kỹ thuật công nghệ cao vào sản xuất thực phẩm và bảo đảm an toàn trong khâu chế biến, vì đây là một khâu rất quan trọng, cần tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát và phải kiểm tra từ đầu vào của sản xuất đến khâu bảo quản tiêu thụ sản phẩm.
Phát biểu giải trình những vấn đề đại biểu quan tâm, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường khẳng định, đợt giám sát an toàn thực phẩm này của Quốc hội là một nội dung trúng, đúng, để đáp ứng yêu cầu mong mỏi của toàn hệ thống chính trị và toàn bộ xã hội hiện nay.
"Vấn đề quản lý an toàn thực phẩm là một trách nhiệm chung của cả hệ thống chúng ta, nhưng các bộ có trách nhiệm quản lý trực tiếp phải cố gắng theo và sau khi Quốc hội ban hành nghị quyết chuyên đề về chương trình giám sát này thì chúng tôi sẽ bám vào đó để xây dựng kế hoạch chi tiết, hoàn thiện tiếp các thể chế, các nghị định để trình Chính phủ, các thông tư. Mặt khác, tổ chức rà soát cơ quan, tổ chức của mình để thực thi pháp luật từ Trung ương h 32;ớng đến các địa phương và tăng cường phối hợp liên ngành cũng như phối hợp với địa phương để cố gắng thực hiện tốt nhất trách nhiệm phân công, góp phần xây dựng một nền sản xuất, cũng như nền chế biến thực phẩm đảm bảo an toàn, sạch để phục vụ nhân dân và phục vụ nền sản xuất hàng hóa trong hội nhập của chúng ta", Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường nhấn mạnh.
Phát biểu giải trình những vấn đề đại biểu Quốc hội nêu, trong đó có vấn đề khái niệm "người tiêu dùng thông thái", Phó thủ tướng Vũ Đức Đam nhấn mạnh: Phải thiết lập hệ thống dựa trên quy chuẩn, tiêu chuẩn để phân biệt thực phẩm nào an toàn, thực phẩm nào không an toàn. Việc này cần huy động hệ thống phòng thí nghiệm đo các doanh nghiệp, ai đạt tiêu chuẩn thì đưa vào mạng lưới này. Ngoài ra, tăng cường đầu tư trang thiết bị kiểm định, kiểm chu&# 7849;n ở các chợ, siêu thị để người dân khi nhìn bằng mắt thường không phân biệt được thì có điều kiện xác định thực phẩm đó có an toàn hay không.
An toàn thực phẩm ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người tiêu dùng. Vì vậy, ngoài biện pháp ban hành chế tài xử lý nghiêm trường hợp vi phạm, thì chính quyền địa phương cả nước phải tăng cường công tác tuyên truyền cho người sản xuất nâng cao ý thức để cung cấp ra thị trường những thực phẩm sạch từ đồng ruộng đến bàn ăn.